Veel mensen denken dat je pas voor een rechter hoeft te verschijnen als het Openbaar Ministerie heeft besloten je strafrechtelijk te vervolgen. Toch zijn er situaties waarin je al in een rechtszaal terecht kunt komen, terwijl er helemaal geen strafzaak tegen je loopt. Dat kan gebeuren in een zogenoemde artikel 12 Sv-procedure.
Wat is een artikel 12 Sv-procedure?
Wanneer iemand aangifte doet van een strafbaar feit, beslist het Openbaar Ministerie (OM) of er wordt vervolgd. Soms besluit het OM om niet tot vervolging over te gaan.
De aangever staat dan niet met lege handen. Op grond van artikel 12 van het Wetboek van Strafvordering kan hij of zij het gerechtshof vragen om dat besluit te beoordelen. De aangever dient dan een klacht in bij het gerechtshof met het verzoek om alsnog vervolging te bevelen. Het gerechtshof kijkt vervolgens of het OM terecht heeft besloten niet te vervolgen.
Maar ik ben toch geen verdachte?
Dat is precies waar veel mensen door verrast worden. Wanneer het gerechtshof een artikel 12-klacht behandelt, kan het nodig zijn om ook de persoon tegen wie de klacht is gericht te horen. Die persoon wordt in de praktijk vaak aangeduid als de “beklaagde” of de “verdachte”, maar juridisch gezien is er op dat moment nog helemaal geen sprake van een strafrechtelijke vervolging. Toch kan het gerechtshof vinden dat het voor een goede beoordeling van de klacht belangrijk is om ook jouw kant van het verhaal te horen.
Waarom wil het gerechtshof je horen?
Een artikel 12-procedure draait om de vraag of strafrechtelijke vervolging moet plaatsvinden. Om die beslissing zorgvuldig te kunnen nemen, kan het gerechtshof behoefte hebben aan aanvullende informatie. Het horen van de persoon tegen wie de klacht is gericht kan daarbij van groot belang zijn. Misschien zijn er omstandigheden die niet uit het dossier blijken of is er een andere uitleg voor de gebeurtenissen dan de aangever schetst. Door beide kanten te horen kan het gerechtshof een beter afgewogen beslissing nemen.
mr. Fatmanur Günes
Wat betekent zo’n oproeping?
Voor veel mensen voelt een oproeping van het gerechtshof als een teken dat zij al “verdachte” zijn of dat vervolging onvermijdelijk is. Dat is niet juist. Na afloop van de procedure kan het hof besluiten dat het OM terecht niet heeft vervolgd. De zaak is dan klaar. Het hof kan echter ook oordelen dat vervolging alsnog moet plaatsvinden. Pas daarna ontstaat een strafzaak waarin het OM daadwerkelijk tot vervolging overgaat.
Waarom juridische bijstand verstandig is
Juist omdat veel mensen denken dat zij nog geen rol spelen in het strafproces, onderschatten zij soms het belang van een artikel 12-procedure. Dat is begrijpelijk, maar de beslissing die het gerechtshof neemt kan grote gevolgen hebben. Het hof beoordeelt immers of er alsnog een strafvervolging moet komen.
Word je uitgenodigd om als beklaagde te worden gehoord, dan is het daarom verstandig om je goed voor te bereiden en juridisch advies in te winnen. Wat tijdens de procedure naar voren wordt gebracht, kan immers van invloed zijn op de beslissing van het gerechtshof.